कमल साह
जनकपुरधाम,असार २२ गते । जनकपुरधाम उपमहानगरले पालिका भित्रका गुठी रैतानी जमिनको मालपोत दस्तुर उठाउने छ । 
   नगर प्रमुख मनोज कुमार साह ले जनकपुरधाम उप महानगरपालिकाकोे  १३ औं नगरसभामा पालिका भित्रका गुठी रैतानी जमिनको मालपोत दस्तुर जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाले उठाउने प्रस्ताव राख्नु भएको छ ।  नगरप्रमुख साहले आ.व.२०८२।०८३ देखि मालपोत दस्तुर उठाउने  प्रस्ताव साधारण सभाबाट पारित हुँदा कानून बन्नेछ ।
    गुठी संस्थान कार्यालयको अधिमानमा रहेको जमिनलाई  तीन किसिमको वर्गिकरण गरिएको छ । गुठी संस्थानको पूर्ण स्वामित्व भएको जमिन ‘गुठी तैनाथी’,गुठी संस्थान अन्तर्गत रहेको जमिन भएपनि मनखप लाग्ने खालका जमिनलाई ‘गुठी अधिनस्थ’ र मालपोत मात्र गुठी संस्थान ले उठाउने अधिकार भएको जमिनलाई ‘रैतानी’ भनिन्छ ।
    जनकपुरधाम उप महानगरपालिका भित्रमा यस्ता तिनटै प्रकारका जमिन रहेको छ । गुठी अधिनस्थ जग्गा मठाधिश र गुठीका हाकीमदेखि  कर्मचारीको सक्रियताले प्रायः समाप्त हुन लागेको छ । 
    यत्ता, गुठी संस्थानले रैतानी जमिनबाट मालपोत दस्तुर नेपाल सरकारले कायम गरेको दस्तुर भन्दा झण्डै तीन गुणा बढी प्रतिकठ्ठा २३४ रुपिया असुल गरिदैछ । 
   नेपाल सरकार अन्तर्गत रहेको जग्गाबाट  प्रतिकठ्ठा  ८० रुपियाँ मालपोत मात्र असुल भईरहेको छ । तर, त्यही गुठी कार्यालयले प्रति कठ्ठा रु दुई सय चौंतिस रुपियाँ मालपोत दस्तुर असुल गर्नु चरम शोषणको शिकार नेपाली जनता  भईरहेका छन । 
   तर,यस मुद्दाको विरोध कुनै राजनीतिक दलबाट भएको छैन । यहाँ यो पनि बडम्बना रहेको छ । 
    एकै ठाउँमा दुई किसिमको मालपोत लाग्ने र त्यो पनि झण्डै तीन गुणाबढी दस्तुर रहेको ले उपमहानगर भित्रका किसानहरुले गुठी संस्थानमा मालपोत बुझाउने परम्पराबाट कहिल्ये छुटकारा मिल्ने सोंच रहेको मौकामा उमहानगरपालिकामा आएको प्रस्तावबाट उनिहरु हर्षित छन ।
   जनकपुरधाम उप महानगरपालिकाले ल्याएको प्रस्तावको  गुठीे रैतानी अन्तर्गतका जग्गाधनीहरु खुसी व्यक्त गर्र्दैछन । गोपाल नाम गरेका किसानले   हाम्रो जमिनको मालपोत दस्तुर नगरपालिका ले उठाएमा प्रति कठ्ठा रु ८० मात्र लाग्ने भनेर खुसी मनाउँदै छन ।